COESISTERE - ALESSANDRO FRANZA NEL CUORE SELVAGGIO DELL'ABRUZZO

WSPÓŁISTNIENIE – ALESSANDRO FRANZA W DZIKIM SERCU ABRUZJI

Tekst i zdjęcia: Alessandro Franza

Jest taki moment podczas wędrówki po Parku Narodowym Abruzji, kiedy las zmienia swój głos. Nie dzieje się nic spektakularnego: cisza staje się bardziej gęsta, szelest brzmi inaczej, a na ziemi pojawia się ledwie widoczny trop. To właśnie wtedy często zaczynam naprawdę opowiadać o swojej pracy.

Bycie przewodnikiem górskim w tym miejscu nie oznacza jedynie prowadzenia ludzi szlakiem. Oznacza pomaganie im w odczytywaniu żywego, zamieszkanego i złożonego krajobrazu. Terytorium, na którym człowiek nie jest sam.

W ostatnim czasie wiele mówi się o wilkach i niedźwiedziach, często w emocjonalny i zdecydowanie zbyt uproszczony sposób. Ja spotykam je inaczej: poprzez ich tropy, ślady obecności lub podczas rzadkich i cennych obserwacji, zarówno z daleka, jak i z bliska. Zawsze są to intensywne i poruszające przeżycia, które pozostają w pamięci tych, którzy mają szczęście doświadczyć ich razem ze mną.

Tak jak wtedy, gdy wspinaliśmy się doliną w niewielkiej grupie, a kilkadziesiąt metrów przed nami wilk przeciął szlak. Zatrzymał się na moment, tylko po to, by na nas spojrzeć, po czym zniknął w lesie. Nie było gwałtownej ucieczki ani zagrożenia. Tylko dystans, szacunek i świadomość, że jesteśmy tutaj gośćmi.

Innego wieczoru, nieco powyżej jednej z miejscowości, obserwowaliśmy niedźwiedzicę z młodymi, które powoli poruszały się między krzewami. Byliśmy daleko i bezpiecznie, ale jednocześnie wystarczająco blisko, by zrozumieć, że dla mieszkańców tego miejsca scena ta nie była niczym niezwykłym.

To właśnie często zaskakuje najbardziej: realna możliwość obserwowania dzikich zwierząt w ich naturalnym środowisku bez konieczności docierania do miejsc całkowicie odległych lub nietkniętych przez człowieka. Tutaj natura i obecność ludzi od zawsze wzajemnie się przenikają.

Dziesiątki takich spotkań zajmują szczególne miejsce w mojej pamięci. Niezależnie od tego, czy są to niedźwiedzie, wilki, orły, węże czy kozice, emocje za każdym razem pozostają takie same.

To również jeden z powodów, dla których postanowiłem się tutaj przeprowadzić. Pochodzę z Kampanii, gdzie rozpocząłem pracę w górach, ale właśnie tutaj odnalazłem coś innego: krajobraz, w którym stała obecność dużych dzikich zwierząt nie jest wyjątkiem, lecz jego zasadniczym elementem.

Obecność ta ma nie tylko ogromną wartość ekologiczną, lecz jest również jednym z powodów, dla których mogę dziś wykonywać tę pracę. Wiele osób, które oprowadzam, przyjeżdża właśnie z tego powodu, z nadzieją — nigdy niepewną, ale całkowicie realną — na zobaczenie tych zwierząt w ich naturalnym środowisku.

Coraz częściej moja praca polega również na tym: na pokazywaniu, że współistnienie nie jest abstrakcyjną ideą, lecz konkretną rzeczywistością.

Robię to, zabierając osoby, które wędrują ze mną, do gospodarstw lokalnych hodowców i producentów, którzy należą do tych, którzy najlepiej rozumieją tę równowagę. Żyją tu niedźwiedzie, a mimo to powstaje tu najlepszy miód, jakiego kiedykolwiek próbowałem. Żyją tu wilki, a jednak owce, krowy i kozy są wypasane na otwartych pastwiskach. Żyją tu jelenie, a jednocześnie uprawia się zioła aromatyczne i jadalne, z których powstają wyjątkowe produkty.

To współistnienie nie jest ani romantyczne, ani łatwe. Wymaga pracy, uwagi i ciągłego dostosowywania się: ogrodzeń, psów stróżujących i długich nocy. Opiera się jednak również na głębokiej znajomości tego terenu oraz na świadomości, która w innych miejscach niemal zanikła: na przekonaniu, że nie jesteśmy jedynymi pełnoprawnymi mieszkańcami tych miejsc.

Opowiadam o tym także poprzez spotkania z lokalnymi mieszkańcami, którzy w zdecydowanej większości są świadomi i dumni z tego, że żyją na terenie współdzielonym z dzikimi zwierzętami. Nie dlatego, że ignorują związane z tym problemy, lecz dlatego, że dostrzegają wartość tej obecności.

Kiedy zabieram ludzi na wędrówki i opowiadam te historie, widzę, że coś się w nich zmienia. Strach ustępuje miejsca ciekawości, a następnie szacunkowi. Zaczynają rozumieć, że wilk nie jest groźnym cieniem w lesie, a niedźwiedź intruzem, lecz integralną częścią tego ekosystemu, podobnie jak buki, jelenie czy potoki.

Na tym również polega moja praca: na tworzeniu pomostu między tymi, którzy przyjeżdżają z zewnątrz i patrzą na te zwierzęta z lękiem lub nieufnością, a tymi, którzy dorastali tutaj ze świadomością, że dzielenie przestrzeni jest jedyną możliwą drogą. Nie chodzi o przekonywanie, lecz o pokazywanie. O uczenie słuchania. O ponowne postawienie bezpośredniego doświadczenia w centrum.

Oczywiście moja praca to także szczyty, wysiłek i zapierające dech w piersiach widoki. Jednak obecnie czuję, że pomaganie ludziom w zrozumieniu tej kruchej i cennej równowagi jest jednym z moich najważniejszych obowiązków.

Współistnienie z dużymi drapieżnikami nie jest bowiem wyłącznie kwestią lokalną. To pytanie, które dotyczy nas wszystkich: jakie miejsce chcemy zajmować w świecie przyrody?

Tutaj, w Parku Narodowym Abruzji, jedna z możliwych odpowiedzi już istnieje. Wystarczy mieć cierpliwość, by wędrować dostatecznie długo i zacząć ją dostrzegać.

Superalp NBK GTX

Niezawodne buty trekkingowe, które zapewniają komfort i ochronę nawet w trudnym terenie oraz po wielu godzinach nieprzerwanego marszu. Stworzone dla backpackerów pokonujących długie dystanse z dużym obciążeniem.

Kim jest Alessandro Franza?

Alessandro urodził się w pobliżu plaż Maiori, Amalfi i Positano — nie jest to miejsce, które zwykle kojarzy się z górami. Mimo to od najmłodszych lat jego dziki, pełen przygód duch kierował się ku górującym nad okolicą Monti Lattari. Ciekawość i pasja do odkrywania tych nowych miejsc skłoniły go najpierw do pracy jako przewodnik-wolontariusz, a następnie do zdobycia profesjonalnych kwalifikacji. W 2015 roku dołączył do Kolegium Przewodników Górskich Abruzji jako wykwalifikowany przewodnik górski.